Όζος του πνεύμονα

Τι είναι ο όζος του πνεύμονα;

Ο όζος του πνεύμονα είναι μια μικρή, στρογγυλή ή ωοειδής αλλοίωση μέσα στον πνευμονικό ιστό. Στις απεικονιστικές εξετάσεις εμφανίζεται ως σκίαση, η οποία διαφέρει από τον φυσιολογικό πνεύμονα. Η διάμετρός του δεν ξεπερνά τα 3 εκατοστά, ενώ όταν η αλλοίωση είναι μεγαλύτερη χαρακτηρίζεται ως πνευμονική μάζα.

Ένας όζος μπορεί να είναι μονήρης ή να συνυπάρχει με άλλους όζους. Ανάλογα με την εικόνα του στην αξονική τομογραφία, μπορεί να είναι συμπαγής, μη συμπαγής (όζος θαμβής υάλου) ή μερικώς συμπαγής. Η παρουσία του δεν σημαίνει απαραίτητα καρκίνο, καθώς οι περισσότεροι πνευμονικοί όζοι είναι καλοήθεις.

Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης ενός όζου του πνεύμονα;

Ο όζος του πνεύμονα μπορεί να οφείλεται σε πολλές διαφορετικές αιτίες και οι περισσότερες δεν σχετίζονται με κακοήθεια. Η πιθανότητα κακοήθειας εξαρτάται από το μέγεθος και τη μορφολογία του όζου, καθώς και από τα χαρακτηριστικά και το ιστορικό του ασθενούς.

Συχνό αίτιο αποτελούν προηγούμενες λοιμώξεις του αναπνευστικού. Μετά από μια λοίμωξη μπορεί να σχηματιστεί κοκκίωμα, δηλαδή μια μικρή εστία φλεγμονώδους ιστού. Παρόμοια εικόνα μπορεί να προκαλέσουν μυκητιασικές λοιμώξεις ή η φυματίωση.

Όζοι μπορεί επίσης να εμφανιστούν σε μη λοιμώδεις φλεγμονώδεις παθήσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται η σαρκοείδωση, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και άλλα αυτοάνοσα νοσήματα. Καλοήθη νεοπλάσματα, όπως το αμάρτωμα, το ίνωμα και το νευροΐνωμα, αποτελούν σπανιότερα αίτια.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο όζος μπορεί να είναι κακοήθης. Πιθανές αιτίες είναι ο καρκίνος του πνεύμονα, το λέμφωμα, το καρκινοειδές, το σάρκωμα και οι μεταστατικοί όγκοι. Το κάπνισμα και η μεγαλύτερη ηλικία αυξάνουν την πιθανότητα κακοήθειας.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο όζος του πνεύμονα δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα. Για αυτόν τον λόγο, συχνά εντοπίζεται τυχαία σε ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία θώρακος. Πολλοί ασθενείς υποβάλλονται στην εξέταση για εντελώς διαφορετική αιτία.

Οι μικροί όζοι σπάνια επηρεάζουν τη λειτουργία του πνεύμονα. Συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν όταν η αλλοίωση επηρεάζει έναν αεραγωγό ή σχετίζεται με υποκείμενη νόσο. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν:

• επίμονος βήχας
• δύσπνοια
• συριγμός
• πόνος στο στήθος

Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι η αιμόπτυση, η βραχνάδα, η κόπωση και η ανεξήγητη απώλεια βάρους. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του αναπνευστικού. Ωστόσο, τα συμπτώματα αυτά δεν είναι ειδικά για τους πνευμονικούς όζους και μπορεί να οφείλονται σε πολλές άλλες παθήσεις.

Πώς γίνεται η διάγνωση και η αξιολόγηση του όζου;

Η διερεύνηση ξεκινά με τη λήψη αναλυτικού ιστορικού. Ο γιατρός εξετάζει αν ο ασθενής καπνίζει ή κάπνιζε στο παρελθόν. Αξιολογεί επίσης την ηλικία, προηγούμενο ιστορικό καρκίνου, το οικογενειακό ιστορικό και πιθανές επαγγελματικές ή περιβαλλοντικές εκθέσεις.

Η αξονική τομογραφία θώρακος με λεπτές τομές αποτελεί τη βασική εξέταση για την αξιολόγηση ενός πνευμονικού όζου. Επιτρέπει την εκτίμηση του μεγέθους, του σχήματος, της θέσης και της πυκνότητάς του. Οι λείες παρυφές θεωρούνται συνήθως λιγότερο ύποπτες. Αντίθετα, τα ακανόνιστα ή ακανθωτά όρια και ορισμένα άλλα απεικονιστικά χαρακτηριστικά χρειάζονται προσεκτικότερη εκτίμηση.

Παλαιότερες ακτινογραφίες ή αξονικές τομογραφίες είναι ιδιαίτερα χρήσιμες, καθώς η σύγκριση δείχνει αν ο όζος παραμένει σταθερός ή παρουσιάζει μεταβολή με την πάροδο του χρόνου. Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του και την εκτιμώμενη πιθανότητα κακοήθειας, μπορεί να προταθεί PET/CT, βρογχοσκόπηση, διαδερμική βιοψία ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, χειρουργική αφαίρεση.

Η αξονική τομογραφία μπορεί να εκτιμήσει την πιθανότητα κακοήθειας, αλλά δεν μπορεί πάντα να καθορίσει με βεβαιότητα τη φύση ενός ύποπτου όζου. Όταν απαιτείται επιβεβαίωση της διάγνωσης, αυτή γίνεται με κυτταρολογική ή ιστολογική εξέταση.

Πότε ένας όζος του πνεύμονα χρειάζεται θεραπεία;

Δεν χρειάζεται κάθε όζος του πνεύμονα άμεση θεραπεία. Οι μικροί όζοι με χαμηλή πιθανότητα κακοήθειας μπορεί να παρακολουθούνται με επαναληπτικές αξονικές τομογραφίες. Ο χρόνος και η διάρκεια της παρακολούθησης καθορίζονται από το μέγεθος, τη μορφολογία και τον τύπο του όζου, καθώς και από το ιστορικό του ασθενούς.

Όταν ο όζος παραμένει σταθερός για το κατάλληλο χρονικό διάστημα, ανάλογα με τον τύπο του, η πιθανότητα κακοήθειας μειώνεται σημαντικά. Αντίθετα, η αύξηση του μεγέθους ή η αλλαγή της μορφολογίας του απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.

Βιοψία μπορεί να χρειαστεί όταν ο όζος παρουσιάζει ύποπτα χαρακτηριστικά ή η πιθανότητα κακοήθειας κρίνεται σημαντική. Η απόφαση επηρεάζεται από παράγοντες όπως:

• το ιστορικό καπνίσματος
• η μεγαλύτερη ηλικία
• προηγούμενο ιστορικό καρκίνου
• το μέγεθος, η θέση και η μορφολογία του όζου.

Όταν τεκμηριώνεται ή θεωρείται πιθανή λοιμώδης αιτία, μπορεί να χορηγηθεί η κατάλληλη φαρμακευτική θεραπεία. Χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν υπάρχει σημαντική πιθανότητα κακοήθειας, όταν η διάγνωση δεν μπορεί να τεθεί με άλλον τρόπο ή όταν έχει ήδη επιβεβαιωθεί κακοήθεια.

Πώς αντιμετωπίζεται χειρουργικά ο όζος του πνεύμονα;

Η χειρουργική αντιμετώπιση επιλέγεται όταν ο όζος του πνεύμονα θεωρείται ύποπτος ή έχει επιβεβαιωθεί ως κακοήθης. Στόχος είναι η πλήρης αφαίρεση της αλλοίωσης και η ιστολογική εξέτασή της.

Η επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η θωρακοσκοπική (VATS) και η ρομποτική χειρουργική. H θωρακοσκοπική χειρουργική (VATS) επιτρέπει την πρόσβαση στον θώρακα μέσω μικρών τομών, ενώ στη μέθοδο Uniportal VATS χρησιμοποιείται μία μόνο μικρή τομή. Η ρομποτική χειρουργική (RATS) αποτελεί μια σύγχρονη ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση, η οποία προσφέρει τρισδιάστατη απεικόνιση υψηλής ευκρίνειας και ιδιαίτερα ακριβείς χειρισμούς των χειρουργικών εργαλείων. Η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής εξατομικεύεται ανάλογα με τη θέση και τα χαρακτηριστικά του όζου, το είδος της επέμβασης και τις ανάγκες του ασθενούς.

Ανάλογα με τη θέση, το μέγεθος και την πιθανότητα κακοήθειας, η επέμβαση μπορεί να περιλαμβάνει σφηνοειδή εκτομή, ανατομική τμηματεκτομή ή λοβεκτομή. Όταν υπάρχει ή επιβεβαιώνεται καρκίνος του πνεύμονα, ο σχεδιασμός της επέμβασης γίνεται σύμφωνα με τις αρχές της ογκολογικής χειρουργικής και, όπου ενδείκνυται, περιλαμβάνει αξιολόγηση των λεμφαδένων.

Ο Θωρακοχειρουργός Γ. Σωτηρόπουλος διαθέτει πολυετή εμπειρία στη διάγνωση και χειρουργική αντιμετώπιση παθήσεων του θώρακα. Εάν έχει διαπιστωθεί όζος του πνεύμονα κατά τη διάρκεια απεικονιστικού ελέγχου, η έγκαιρη και εξειδικευμένη αξιολόγηση επιτρέπει να επιλεγεί η κατάλληλη στρατηγική παρακολούθησης, περαιτέρω διερεύνησης ή θεραπείας. Επικοινωνήστε μαζί μας για εξειδικευμένη εκτίμηση και ένα εξατομικευμένο πλάνο αντιμετώπισης.